Vijf
Een Schrijver tracht zijn leven te begrijpen door het op te schrijven tot hij niet meer weet of Taal hem dichter bij de waarheid brengt, of juist verder.
“De lezer voelt dat dit ergens over gaat. Er is een urgentie en ook een intensiteit, en die maken dat de lezer meer wil weten.”
Over de roman
Wat blijft er over van een leven wanneer het in woorden wordt gevat? In Vijf raken herinneringen, liefde en familie verweven met de taal waarmee de Schrijver ze probeert vast te houden.
Het vertellen zelf speelt een hoofdrol. Taal beschrijft, ordent en vervormt. Wat als waarheid wordt opgeschreven, staat nooit helemaal los van degene die zich herinnert.
Muziek als geheugen
Muziek brengt in Vijf een proustiaanse beweging op gang: een melodie roept ongevraagd een vroeger moment op, met de mensen, de verlangens en de gevoelens die eraan verbonden zijn. Het verleden wordt opnieuw ervaren, soms nog voordat de Schrijver begrijpt waarom het hem raakt.
Zo kan een nummer hem van het ene moment naar het andere voeren, over jaren heen. Deze associaties geven mee vorm aan de roman: herinneringen volgen de onvoorspelbare samenhang van wat gehoord, gevoeld en beleefd werd.
Waarheid en leugen
In het schrijven van de Schrijver groeien waarheid en leugen naar elkaar toe, tot ze voor hem samenvallen. Elke herinnering krijgt bij het vertellen een vorm, een nadruk, een samenhang die het geleefde moment misschien nooit heeft gehad. Wat wordt verzonnen, kan daardoor even waar aanvoelen als wat werkelijk gebeurde.
De taal waarmee hij zijn leven probeert te begrijpen, maakt dat leven tegelijk opnieuw. Waarheid en leugen worden in die beweging onafscheidelijk: beide ontstaan in de woorden waarmee hij zichzelf en de anderen een plaats geeft.
De Schrijver en Taal
Taal is een protagonist in Vijf. De Schrijver zoekt bij haar houvast, probeert haar naar zijn hand te zetten en vertrouwt erop dat zij kan bewaren wat hem ontglipt. Hij heeft haar nodig om zijn leven te ordenen en er betekenis aan te geven, maar zijn afhankelijkheid maakt hem ook kwetsbaar.
Hun verhouding wordt een strijd om zeggenschap: wie bepaalt wat er kan worden gezegd, wat het betekent en wat ervan overblijft? Naarmate zijn greep verzwakt, raakt die strijd aan zijn bestaan. Als Taal hem in de steek laat, verliest hij het middel waarmee hij zichzelf bijeen probeerde te houden.
Het begin van Onze taalstrijd
Vijf is het beoogde eerste deel van Onze taalstrijd. In de volgende romans verschuift het perspectief: Ik geeft ruimte aan een andere stem, Wij is voorzien als het deel van de kinderen.
Het manuscript is beschikbaar. Een publicatiedatum is nog niet bekend.